Nếu tìm cách đánh xi cho giày da trên Internet, bạn sẽ thấy có rất nhiều bài viết và video hướng dẫn.

Người thì chia sẻ cách dùng bàn chải, cách lấy xi hay kỹ thuật đánh theo vòng tròn để đạt độ bóng đẹp hơn. Người khác lại hướng dẫn nên đánh xi mỗi tuần, mỗi tháng hoặc trước mỗi lần mang giày ra ngoài. Mỗi người một cách, mỗi người một kinh nghiệm, nhưng tất cả đều đang xoay quanh một câu hỏi rất quen thuộc:

Bao lâu nên đánh xi cho giày da một lần?

Đó cũng là điều mình từng nghĩ khi mới tìm hiểu về việc chăm sóc giày da.

Cho đến khi bắt đầu làm nghề và có cơ hội tiếp xúc với rất nhiều đôi giày khác nhau, mình mới nhận ra rằng rất khó để trả lời câu hỏi này bằng một con số cố định.

Không phải vì chúng ta thiếu kinh nghiệm.

Mà bởi bản thân câu trả lời còn phụ thuộc vào tình trạng thực tế của từng đôi giày.

Có những đôi được mang mỗi ngày, thường xuyên tiếp xúc với nắng, mưa, bụi bẩn và ma sát. Nhưng cũng có những đôi chỉ được sử dụng vài lần mỗi tháng, phần lớn thời gian nằm trong hộp hoặc trên kệ.

Rõ ràng, hai đôi giày đó sẽ không thể có cùng một nhu cầu chăm sóc.

Đó cũng là lý do mình không quá quan tâm đến việc một đôi giày đã bao lâu chưa đánh xi.

Điều mình quan tâm hơn là:

Đôi giày đó hiện tại có thực sự cần thêm một lớp xi mới hay không?

1. Đánh xi thường xuyên có thực sự giúp giày bền hơn?

Đây có lẽ là một trong những suy nghĩ phổ biến nhất của người sử dụng giày da.

Rất nhiều người tin rằng đánh xi càng thường xuyên thì giày sẽ càng đẹp. Nếu mỗi tuần bổ sung thêm một lớp xi mới, lớp da sẽ luôn được bảo vệ và vì thế cũng sẽ bền hơn theo thời gian.

Thật ra, suy nghĩ này cũng không phải không có lý.

Sau mỗi lần đánh xi, màu da thường trở nên tươi hơn, bề mặt bóng hơn và tổng thể đôi giày nhìn mới hơn trước. Chính sự thay đổi có thể quan sát ngay bằng mắt thường khiến chúng ta dễ nghĩ rằng lớp da bên dưới cũng đang được chăm sóc tốt hơn.

Nhưng nếu nhìn đúng vào bản chất của xi đánh giày, bạn sẽ thấy đây chỉ là một phần của câu chuyện.

Xi sáp đánh giày không phải kem dưỡng da.

Nó cũng không phải sản phẩm làm sạch.

Vai trò của nó là tạo ra một lớp phủ mới trên bề mặt da, giúp màu sắc đẹp hơn, tăng độ bóng và hỗ trợ bảo vệ lớp da trước những tác động từ môi trường như ma sát, nước hay độ ẩm trong quá trình sử dụng.

Nói một cách đơn giản, mỗi lần đánh xi là mỗi lần chúng ta bổ sung thêm một lớp bảo vệ mới.

Và cũng vì là một lớp phủ, nó sẽ không tự biến mất hoàn toàn sau mỗi lần sử dụng.

Đó là điểm rất nhiều người thường bỏ qua khi chăm sóc giày da.

2. Điều quyết định không nằm ở số lần đánh xi

Nếu chỉ nhìn vào vẻ ngoài, rất khó để nhận ra một đôi giày đã có quá nhiều lớp xi trên bề mặt.

Sau mỗi lần đánh, đôi giày đều trở nên bóng hơn một chút, màu sắc cũng đẹp hơn một chút. Chính điều đó khiến chúng ta có xu hướng tiếp tục đánh thêm khi cảm thấy đôi giày bắt đầu xỉn màu, mà ít khi nghĩ đến việc làm sạch những lớp xi đã được đánh từ trước.

Cứ như vậy, lớp xi cũ và lớp xi mới liên tục chồng lên nhau trong suốt nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sử dụng.

Ban đầu, mọi thứ vẫn hoàn toàn bình thường.

Nhưng theo thời gian, khi những lớp xi đó ngày càng dày lên, bề mặt da cũng bắt đầu thay đổi.

Nhiều người cảm thấy da giày không còn mềm và tự nhiên như trước. Có người lại thấy những nếp gãy xuất hiện rõ hơn hoặc lớp da trở nên khô cứng dù vẫn đánh xi rất đều.

Đến lúc đó, phản ứng đầu tiên thường là đổi sang một loại xi khác hoặc đánh xi thường xuyên hơn.

Trong khi điều đôi giày cần lúc ấy đôi khi lại đơn giản hơn rất nhiều.

Đó là làm sạch bề mặt, loại bỏ những lớp xi cũ đã hoàn thành nhiệm vụ của mình và để lớp da được chăm sóc lại từ đầu.

Bởi điều quyết định hiệu quả của một lớp xi mới không nằm ở việc bạn đã đánh bao nhiêu lần trong tháng.

Mà nằm ở việc lớp da bên dưới hiện đang ở trạng thái như thế nào.

3. Không có một mốc thời gian đúng cho tất cả mọi đôi giày

Sau khi hiểu bản chất của xi đánh giày, có lẽ nhiều người sẽ tiếp tục đặt ra một câu hỏi khác.

Vậy bao lâu thì nên đánh xi một lần?

Một tuần?

Hai tuần?

Hay một tháng?

Đây là điều rất nhiều người muốn có một câu trả lời thật cụ thể. Bởi ai cũng hy vọng chỉ cần nhớ một mốc thời gian cố định là có thể chăm sóc đôi giày của mình đúng cách.

Nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy.

Hãy thử đặt cạnh nhau hai đôi giày hoàn toàn khác nhau.

Một đôi được mang đi làm mỗi ngày, thường xuyên tiếp xúc với nắng, mưa, bụi bẩn và ma sát trong quá trình di chuyển.

Một đôi khác chỉ được sử dụng vài lần mỗi tháng, chủ yếu trong môi trường văn phòng hoặc những dịp đặc biệt.

Rõ ràng, hai đôi giày đó sẽ không thể có cùng một nhu cầu chăm sóc.

Ngay cả khi đều được đánh xi vào cùng một thời điểm, tốc độ hao mòn của lớp xi trên bề mặt cũng sẽ hoàn toàn khác nhau.

Đó là lý do mình chưa bao giờ nghĩ rằng nên áp dụng một khoảng thời gian cố định cho tất cả mọi đôi giày.

Có những đôi sau vài tuần sử dụng, lớp xi bảo vệ đã giảm đi đáng kể và việc bổ sung thêm một lớp mới là hoàn toàn cần thiết.

Nhưng cũng có những đôi sau vài tháng, bề mặt vẫn giữ được màu sắc khá tốt, lớp xi vẫn còn phát huy tác dụng và chưa có lý do gì để đánh thêm chỉ vì "đã đến lịch".

Chăm sóc giày da không giống như thay dầu xe hay bảo dưỡng máy móc theo định kỳ.

Điều quan trọng không phải là đã bao nhiêu ngày trôi qua.

Điều quan trọng là lớp da và lớp xi trên đôi giày đang ở trạng thái như thế nào.

Đó cũng là lý do mình luôn cho rằng quan sát đôi giày sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với việc nhìn vào lịch.

4. Đánh xi đúng lúc luôn tốt hơn đánh xi thường xuyên

Nếu đôi giày vẫn giữ được màu sắc tương đối tốt, bề mặt vẫn còn lớp bảo vệ và độ bóng vẫn đáp ứng nhu cầu sử dụng, thì việc đánh thêm một lớp xi mới đôi khi không mang lại quá nhiều khác biệt.

Ngược lại, nếu lớp xi cũ đã mòn đi sau quá trình sử dụng, bề mặt bắt đầu mất độ bóng, màu sắc không còn tươi như trước hoặc đôi giày thường xuyên phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, thì đó lại là thời điểm rất phù hợp để bổ sung thêm một lớp xi mới.

Điều này cũng giải thích vì sao hai người sử dụng cùng một loại giày, cùng một loại xi nhưng lại có tần suất chăm sóc hoàn toàn khác nhau.

Không phải vì một người đúng và một người sai.

Mà bởi đôi giày của họ đang làm việc trong những điều kiện khác nhau.

Càng quan sát tình trạng thực tế của đôi giày, bạn sẽ càng biết khi nào nên đánh thêm một lớp xi và khi nào chỉ cần vệ sinh hoặc dưỡng da là đã đủ.

Đó cũng là mục đích thật sự của việc chăm sóc giày da.

Không phải tạo ra một lịch đánh xi cố định.

Mà là giúp đôi giày luôn nhận được đúng thứ nó đang cần ở từng thời điểm.

Kết luận

Sau nhiều bài viết về xi đánh giày, có lẽ đây là điều mình muốn nhấn mạnh nhất.

Đừng để việc chăm sóc giày trở thành một thói quen máy móc.

Đừng nghĩ cứ đến cuối tuần là phải đánh thêm một lớp xi, hay cứ sau một tháng là phải mang giày ra đánh lại.

Bởi mỗi đôi giày đều có một cách sử dụng khác nhau, một môi trường khác nhau và cũng sẽ có một nhu cầu chăm sóc khác nhau.

Có những lúc, một lớp xi mới sẽ giúp đôi giày đẹp hơn, được bảo vệ tốt hơn và kéo dài tuổi thọ của lớp da.

Nhưng cũng có những lúc, điều đôi giày cần lại không phải là thêm một lớp xi nữa.

Mà là giữ nguyên lớp xi vẫn còn đang hoạt động tốt, hoặc dành thời gian làm sạch và chăm sóc lại nền da trước khi nghĩ đến bước tiếp theo.

Mục đích của xi đánh giày chưa bao giờ là đánh thật nhiều.

Cũng không phải đánh theo một khoảng thời gian cố định.