Với rất nhiều người, chăm sóc giày da gần như đồng nghĩa với việc đánh xi. Khi giày bạc màu, đánh xi. Khi giày mất bóng, đánh xi. Khi giày trầy xước nhẹ, đánh xi. Thậm chí khi giày bị bẩn, bị mốc hoặc đã cũ đi sau một thời gian dài sử dụng, việc đầu tiên được nghĩ tới vẫn là lấy một hộp xi ra và phủ thêm một lớp mới lên bề mặt da.
Thói quen này không sai hoàn toàn. Xi đánh giày là một sản phẩm quan trọng trong việc chăm sóc giày da. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: xi đánh giày không phải là giải pháp cho mọi tình trạng của một đôi giày da.
Một đôi giày da muốn bền, đẹp và giữ được giá trị lâu dài không chỉ cần được đánh xi. Nó cần được làm sạch đúng cách, dưỡng da đúng thời điểm, loại bỏ cặn bẩn khi cần thiết và chỉ đánh xi khi bề mặt da đã đủ sạch, đủ ổn định để tiếp nhận lớp phủ mới.
1. Vì sao nhiều người mặc định giày da là phải đánh xi?
Quan niệm “giày da thì phải đánh xi” đã tồn tại từ rất lâu. Nó không tự nhiên xuất hiện, mà được hình thành từ thói quen sử dụng giày da qua nhiều thế hệ.
Trước đây, khi nhắc đến chăm sóc giày da, hình ảnh quen thuộc nhất thường là một người thợ đánh giày với hộp xi, bàn chải và khăn vải. Những đôi giày cũ sau khi được đánh xi thường bóng hơn, đậm màu hơn và nhìn sạch sẽ hơn. Chính sự thay đổi rõ rệt đó khiến nhiều người tin rằng đánh xi là cách làm mới giày da hiệu quả nhất.
Theo thời gian, đánh xi trở thành một phản xạ. Giày bạc màu thì đánh xi. Giày mất bóng thì đánh xi. Giày hơi xước thì đánh xi. Không chỉ giày, nhiều người còn áp dụng cách nghĩ này cho ví da, dây lưng, túi xách hoặc áo da.
Vấn đề là khi một thói quen tồn tại quá lâu, người ta rất dễ quên mất phải nhìn lại bản chất của nó. Đánh xi có thể làm đôi giày đẹp hơn trong một số trường hợp, nhưng không có nghĩa là nó xử lý được mọi vấn đề đang tồn tại trên bề mặt da.
2. Xi đánh giày thực sự dùng để làm gì?
Xi đánh giày là một sản phẩm quen thuộc trong việc đánh bóng giày da. Nó giúp bề mặt da trông bóng đẹp hơn, chỉn chu hơn và hỗ trợ bảo vệ da trước những tác động từ môi trường trong quá trình sử dụng.
Chính vì khả năng làm thay đổi diện mạo đôi giày khá rõ rệt nên nhiều người thường mặc định rằng cứ giày da có vấn đề là đánh xi.
Nhưng cũng từ đây xuất hiện một sự nhầm lẫn: làm đẹp cho bề mặt da không đồng nghĩa với việc giải quyết được mọi nguyên nhân khiến đôi giày xuống cấp.
Và đó là lý do chúng ta cần nhìn kỹ hơn vào từng trường hợp cụ thể. Nếu dùng xi đúng lúc, đôi giày sẽ đẹp hơn. Nhưng nếu dùng xi sai lúc, lớp xi mới đôi khi chỉ che đi vấn đề thực sự khiến da giày đang xuống cấp nằm ở bên dưới lớp xi.
3. Không phải vấn đề nào của giày da cũng cần đánh xi
Một đôi giày da xuống cấp có thể đến từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu chỉ nhìn bề ngoài rồi vội vàng đánh xi, rất dễ xử lý sai nhu cầu thật sự của đôi giày.
3.1. Giày da bị bẩn cần được làm sạch trước
Khi giày da bị bám bụi, dính bùn, dính mồ hôi hoặc có vết bẩn trên bề mặt, việc cần làm đầu tiên không phải là đánh xi, mà là làm sạch.
Nếu đánh xi trực tiếp lên một bề mặt còn bẩn, lớp bụi bẩn đó có thể bị giữ lại dưới lớp xi mới. Khi đó, đôi giày có thể nhìn bóng hơn trong chốc lát, nhưng bề mặt da thực tế vẫn chưa sạch. Về lâu dài, điều này khiến da giày dễ bị xỉn màu, bí bề mặt và xuống cấp nhanh hơn.Chăm sóc giày da đúng cách luôn bắt đầu bằng việc làm sạch bề mặt trước khi phủ thêm bất kỳ lớp dưỡng hay lớp xi nào.
3.2. Giày da bị mốc cần xử lý mốc, không phải phủ thêm xi
Mốc là một vấn đề rất khác với mất bóng hay bạc màu. Khi giày bị mốc, nguyên nhân thường liên quan đến độ ẩm, môi trường bảo quản và vi sinh vật phát triển trên bề mặt da.
Mốc là một vấn đề rất khác với mất bóng hay bạc màu. Khi giày bị mốc, nguyên nhân thường liên quan đến độ ẩm, môi trường bảo quản và vi sinh vật phát triển trên bề mặt da.
Nếu chỉ đánh xi lên giày bị mốc, lớp xi mới có thể khiến vết mốc tạm thời khó nhìn thấy hơn, nhưng không giải quyết được nguyên nhân thật sự. Mốc vẫn có thể quay lại, thậm chí lan rộng hơn nếu đôi giày tiếp tục được bảo quản trong môi trường ẩm.Với giày da bị mốc, cần làm sạch mốc đúng cách, làm khô phù hợp, kiểm tra tình trạng bề mặt da rồi mới tính đến việc dưỡng hoặc đánh xi sau đó.
3.3. Giày da bị khô cứng cần được dưỡng da
Da thật có thể bị khô theo thời gian, đặc biệt khi thường xuyên tiếp xúc với nắng nóng, bụi bẩn, độ ẩm thất thường hoặc không được chăm sóc đúng cách.
Khi da giày bị khô cứng, dấu hiệu thường thấy là bề mặt mất độ mềm, dễ nhăn, dễ nứt hoặc cảm giác da không còn “sống” như ban đầu. Lúc này, đánh xi không phải là ưu tiên đầu tiên.
Xi có thể làm bề mặt nhìn bóng hơn, nhưng không thay thế được vai trò của sản phẩm dưỡng da. Một đôi giày bị khô cần được bổ sung dưỡng chất phù hợp để da mềm hơn, ổn định hơn và hạn chế nguy cơ nứt gãy về sau.
3.4. Giày tích tụ nhiều cặn xi cũ cần được làm sạch sâu
Nhiều đôi giày da được đánh xi liên tục trong thời gian dài nhưng lại ít khi được làm sạch sâu. Sau nhiều lần phủ xi, bề mặt giày có thể tích tụ bụi bẩn, dầu thừa, lớp xi cũ và các lớp phủ không còn ổn định.
Khi đó, nếu tiếp tục đánh thêm xi, đôi giày có thể bị nặng mặt, xỉn màu hoặc bóng không đều. Lớp xi mới không bám đẹp vì bên dưới đã có quá nhiều lớp cũ cản trở.
Trong trường hợp này, điều đôi giày cần không phải là thêm xi, mà là loại bỏ bớt những lớp cặn cũ đang nằm trên bề mặt da. Sau khi bề mặt đã sạch và thông thoáng hơn, việc dưỡng da và đánh xi mới có ý nghĩa.
4. Đánh xi sai thời điểm có thể khiến da giày nhìn bóng đẹp nhưng không thực sự khỏe
Một đôi giày vừa được đánh xi thường dễ tạo cảm giác “đã được chăm sóc”. Bề mặt bóng hơn, màu nhìn đậm hơn, tổng thể đôi giày trông chỉn chu hơn. Nhưng vẻ đẹp bên ngoài không phải lúc nào cũng phản ánh đúng tình trạng bên trong của da.
Một đôi giày bẩn sẽ không sạch hơn chỉ vì được phủ thêm một lớp xi mới. Một vài vết mốc cũng không tự biến mất vì bề mặt trở nên bóng hơn. Còn da giày đang khô cứng vẫn tiếp tục thiếu dưỡng chất dù vừa được đánh bóng xong. Và những lớp cặn cũ đã tích tụ từ trước đó cũng không biến mất chỉ vì có thêm một lớp phủ mới nằm lên trên.
Đây là lý do có những đôi giày da càng được đánh xi thường xuyên thì da vẫn ngày càng khô, càng xấu và trở nên khó phục hồi. Không phải vì xi đánh giày mọi người đang dùng kém chất lượng hay không tốt, mà vấn đề nằm ở chỗ mọi người đang dùng nó ở sai vai trò mà nó không hề được tạo ra để đảm nhiệm.
5. Kết luận: Xi đánh giày rất quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng là thứ đôi giày da của bạn cần
Sai lầm phổ biến nhất không phải là dùng xi đánh giày. Sai lầm nằm ở việc chúng ta xem xi như câu trả lời duy nhất cho mọi vấn đề của giày da và toàn bộ đồ da.
Đây là một trong những sản phẩm quan trọng nhất để giữ cho giày da luôn chỉn chu, bóng đẹp và có lớp bảo vệ tốt hơn trong quá trình sử dụng.
Nhưng xi đánh giày chỉ phát huy hiệu quả khi được dùng đúng lúc, đúng vai trò và trên một bề mặt da đã được chuẩn bị phù hợp.
Không phải đôi giày da nào cũ đi cũng cần đánh xi ngay. Có đôi cần được làm sạch. Có đôi cần được dưỡng. Có đôi cần được xử lý mốc. Có đôi cần loại bỏ lớp cặn cũ trước khi phủ thêm bất kỳ lớp mới nào.
Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc đánh xi, hãy nhìn lại đôi giày của mình thật kỹ. Nó đang bẩn, đang khô, đang mốc, đang bạc màu hay chỉ đơn giản là mất bóng?
Hiểu đúng vấn đề luôn quan trọng hơn xử lý thật nhanh.
Shoes Up – Nhanh thì tiện, nhưng kĩ mới bền.
